के हो कर्जा सूचना र कर्जा सूचना केन्द्र ?

काठमाडौं–कर्जा सूचना केन्द्र लिमिटेड मुलुकको त्यो प्रमुख संस्था हो, जसले उपभोक्ता र सबै बैंक तथा वित्तीय संस्थामा कर्जा लिनेहरूको जानकारीको भण्डारको रूपमा काम गर्दछ ।

नेपालमा कर्जा सूचना केन्द्रको स्थापना १४ मे १९८९ मा भएको थियो । यसको स्वतन्त्रता र यसको परिचालन दक्षता अभिवृद्धि गर्न यसलाई सार्वजनिक कम्पनीको रूपमा पुनर्गठन गरियो । नयाँ निर्देशन अनुसार यसलाई कर्जा सुचना केन्द्र लिमिटेड नामकरण गरिएको थियो ।

कुनै पनि बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको सिफारिसमा कर्जा लिनेहरूको नाम कालोसूचीमा समावेस गर्ने कार्य कर्जा सूचना केन्द्रले गर्दछ ।

कर्जा सूचना भनेको के हो?
बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले आफ्नो कुनै पनि ग्राहक (व्यक्ति, फर्म, कम्पनी वा संस्था) ले विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूबाट लिएको कर्जा तथा सोको अवस्थाको बारेमा कम्पनी ऐन बमोजिम स्थापित कर्जा सूचना केन्द्रबाट लिने विवरण नै कर्जा सूचना हो ।

कर्जा सूचना केन्द्रले कसरी कर्जा सूचना सम्बन्धी विवरण तयार गर्दछ ?
कुनै पनि बैंक वा वित्तीय संस्थाले आफुले स्वीकृत गरेको सम्पूर्ण कर्जा÷सुविधाको विवरण, ९० दिन भन्दा बढी अवधिले भाखा नाघेका सम्पुर्ण कर्जा÷सुविधाको विवरण र दश लाख रुपैयाँ वा सो भन्दा बढीको कर्जा रकम कालोसूचीमा राख्न तोकिएको अवधिभित्र कर्जा सूचना केन्द्रलाई जानकारी गराउनु पर्ने व्यवस्था छ । सो बमोजिम बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले कर्जा सूचना केन्द्रलाई उपलब्ध गराएको विवरण कै आधारमा सो केन्द्रले अन्य कुनै पनि बैंक वा वित्तीय संस्थाले माग गरेको कर्जा सूचना तयार गरी उपलब्ध गराउँछ । लघुवित्त वित्तीय संस्थाहरूको हकमा भने रु. ५ लाख वा सो भन्दा बढीको कर्जा रकम भएका ऋणीहरूलाई कालोसूचीमा राख्न पठाउने व्यवस्था छ । नियतवश कर्जा नतिर्ने ऋणीलाई भने जतिसुकै परिमाणको ऋण भए पनि कालोसूचीमा राख्न सकिन्छ ।

कस्तो अवस्थामा कर्जा सूचना लिइन्छ ?
कुनै पनि बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुले आफ्नो कुनै पनि ग्राहकलाई कर्जा प्रवाह, पुरानो कर्जा नवीकरण, कर्जाको पुनर्संरचना वा पुनरतालिकीकरण गर्नु अघि सो ग्राहकको कर्जा सूचना कर्जा सूचना केन्द्रबाट अनिवार्य रुपमा लिनु पर्दछ ।

हाल १५७ बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरू कर्जा सूचना केन्द्रको सदस्यको रुपमा रहेका छन् ।

Related Posts